Ngày 03/11/2026, Cục Hải quan ban hành Công văn 23807/CHQ-NVTHQ để trả lời vướng mắc về thuế xuất khẩu đối với sản phẩm thu được từ hoạt động tái chế, xử lý chất thải nguy hại. Văn bản tiếp nối Công văn 16205/CHQ-NVTHQ ngày 13/05/2026 và làm rõ căn cứ xác định hàng hóa thuộc diện miễn thuế trước và sau ngày 06/01/2025.
Diện miễn thuế và tiêu chí xác định sản phẩm
Khoản 19 Điều 16 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13 quy định miễn thuế xuất khẩu đối với sản phẩm xuất khẩu được sản xuất từ hoạt động tái chế, xử lý chất thải. Khi xem xét một lô hàng cụ thể, cơ quan hải quan cần xác định sản phẩm đáp ứng tiêu chí theo văn bản có hiệu lực trong giai đoạn tương ứng.
Ba giai đoạn doanh nghiệp cần phân biệt
- Từ 01/07/2019 đến hết 09/01/2022. Theo Nghị định 40/2019/NĐ-CP, sản phẩm thu được từ hoạt động tái chế, xử lý chất thải rắn của cơ sở xử lý chất thải được xác định dựa trên sản phẩm ghi trong dự án đầu tư hoặc Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Đây là căn cứ để cơ quan hải quan xem xét miễn thuế cho sản phẩm đáp ứng quy định trong giai đoạn này.
- Từ 10/01/2022 đến hết 05/01/2025. Nghị định 08/2022/NĐ-CP bãi bỏ quy định dùng thông tin trong hồ sơ đầu tư để xác định sản phẩm theo cơ chế trước đó. Theo khoản 3 Điều 25 và khoản 6 Điều 40 Nghị định 134/2016/NĐ-CP ở thời điểm này, danh mục hoặc tiêu chí thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Cục Hải quan nêu rằng Nghị định 08/2022/NĐ-CP chưa quy định danh mục hoặc tiêu chí tương ứng, dẫn đến vướng mắc khi xem xét miễn thuế trong trường hợp được hỏi.
- Từ 06/01/2025. Khoản 1 Điều 3 Nghị định 05/2025/NĐ-CP sửa khoản 3 Điều 25 và bãi bỏ khoản 6 Điều 40 Nghị định 134/2016/NĐ-CP. Từ mốc này, tiêu chí xác định sản phẩm xuất khẩu từ hoạt động tái chế, xử lý chất thải được áp dụng theo pháp luật về bảo vệ môi trường.
Hàng xuất khẩu trước ngày 06/01/2025 áp dụng căn cứ nào?
Công văn 16205/CHQ-NVTHQ viện dẫn nguyên tắc áp dụng văn bản tại Điều 58 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH15. Cục Hải quan nêu rằng Nghị định 05/2025/NĐ-CP không có điều khoản cho phép áp dụng tiêu chí mới đối với hàng đã xuất khẩu trước ngày nghị định có hiệu lực. Nghị định cũng không khôi phục tiêu chí dựa trên Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc quyết định chấp thuận đầu tư.
Cục Hải quan hướng dẫn xử lý vướng mắc ra sao?
Đối với sản phẩm xuất khẩu trong giai đoạn 10/01/2022–05/01/2025, Công văn 23807/CHQ-NVTHQ đề nghị doanh nghiệp gửi văn bản đến Bộ Nông nghiệp và Môi trường để xin ý kiến về việc xác định sản phẩm có được sản xuất từ hoạt động tái chế, xử lý chất thải hay không. Khi rà soát các lô hàng qua nhiều giai đoạn, doanh nghiệp cần đối chiếu thời điểm xuất khẩu và đặc điểm thực tế của từng sản phẩm với căn cứ áp dụng ở thời điểm đó.
Văn bản và bài viết tham khảo
- Công văn 23807/CHQ-NVTHQ ngày 03/11/2026 và Công văn 16205/CHQ-NVTHQ ngày 13/05/2026 của Cục Hải quan.
- Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13, Luật Bảo vệ môi trường số 72/2020/QH14 và Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH15.
- Nghị định 134/2016/NĐ-CP, Nghị định 40/2019/NĐ-CP, Nghị định 08/2022/NĐ-CP và Nghị định 05/2025/NĐ-CP.
- Bài viết.

